Meer rendement uit elke koe? Dit zegt de wetenschap over individueel voeren
Niet iedere koe heeft dezelfde voerbehoefte. Onderzoek toont aan dat individueel voeren kan bijdragen aan een hogere voerefficiëntie, betere resultaten en een duurzamere melkproductie.
4-8-2026 | 5min
Onderzoek toont aan: individueel voeren loont
Iedere boer weet het wel, koeien zijn niet hetzelfde. De ene koe geeft veel melk en heeft een hoge energiebehoefte, terwijl een andere koe met minder krachtvoer uitstekend presteert. Toch wordt krachtvoer op veel bedrijven nog steeds grotendeels op groepsniveau verstrekt.
Juist daar ligt een kans. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat het afstemmen van krachtvoer op de behoefte van iedere individuele koe kan bijdragen aan een hogere voerefficiëntie, een beter economisch resultaat én een lagere milieubelasting.
Waarom voldoende krachtvoer belangrijk blijft
Voordat we kijken naar individueel voeren, is het belangrijk om te begrijpen waarom krachtvoer überhaupt zo'n belangrijke rol speelt.
Uit praktijkonderzoek op Australische melkveebedrijven blijkt dat bedrijven die jaarlijks meer krachtvoer verstrekken, aanzienlijk hogere melkproducties behalen. Daarnaast werd een lagere emissie-intensiteit waargenomen en steeg het netto inkomen per koe aanzienlijk ten opzichte van bedrijven die minder krachtvoer voerden.
De conclusie is niet dat méér krachtvoer altijd beter is, maar wel dat een goede aanvulling op het rantsoen een belangrijke bijdrage kan leveren aan productie, efficiëntie en bedrijfsresultaat.
Het probleem van de 'gemiddelde koe'
Veel voersystemen zijn gebaseerd op een gemiddelde koe. In de praktijk bestaat die echter niet.
Binnen iedere veestapel verschillen koeien in melkproductie, lactatiestadium, leeftijd en voerbehoefte. Wanneer alle dieren dezelfde verhouding krachtvoer ontvangen, ontstaat al snel over- of ondervoeding. Dat gaat ten koste van zowel de voerefficiëntie als het rendement.
Individueel voeren doorbreekt deze aanpak. Hierbij ontvangt iedere koe een krachtvoergift die beter aansluit op haar persoonlijke behoefte. Hierdoor kunnen voedingsstoffen efficiënter worden benut en wordt onnodige verspilling voorkomen.
Wat zegt de wetenschap?
Steeds meer wetenschappelijke studies onderzoeken de effecten van individueel voeren bij melkvee.
Volgens een recente literatuurstudie van Martins & Hristov kan individueel voeren bijdragen aan een efficiënter gebruik van voedingsstoffen, een hogere winstgevendheid en een duurzamere melkproductie. Bovendien werd een potentiële afname van methaanemissies en stikstofverliezen vastgesteld.
De onderzoekers rapporteerden:
- Tot 10% minder methaanuitstoot
- Tot 40% minder stikstofverlies via urine ten opzichte van conventionele voedersystemen
Dat sluit goed aan bij de groeiende behoefte binnen de sector om beschikbare nutriënten zo efficiënt mogelijk te benutten.
Ook financieel interessante resultaten
Naast de technische voordelen worden ook economische voordelen gevonden.
In een studie naar individueel geoptimaliseerde krachtvoergiften realiseerden melkkoeien een extra opbrengst van ongeveer € 0,40 tot € 0,62 per koe per dag ten opzichte van een traditionele voerstrategie.
Voor een bedrijf met 100 melkkoeien betekent dat potentieel:
- € 1.200 tot € 1.860 extra opbrengst per maand
- € 14.600 tot € 22.630 extra opbrengst per jaar
Daarnaast voorspelde een optimalisatiemodel van Campos et al.:
- 0,4 kg extra melk per koe per dag
- € 0,28 meer opbrengst boven voerkosten per koe per dag
- Besparingen op voerkosten tot € 0,90 per koe per dag
Belangrijk: deze resultaten zijn gebaseerd op de omstandigheden en prijzen ten tijde van de onderzoeken. Door wisselende melk- en voerprijzen kunnen rendement en terugverdientijd per bedrijf verschillen.
Minder verspilling van eiwit
Een belangrijk voordeel van individueel voeren zit in de benutting van eiwit.
Onderzoek laat zien dat bij traditionele voerstrategieën regelmatig meer ruw eiwit wordt verstrekt dan individuele koeien daadwerkelijk nodig hebben. Precisievoeren zorgt ervoor dat de eiwitvoorziening beter aansluit bij de behoefte van de koe, waardoor overvoeren wordt beperkt. Dit kan leiden tot een efficiëntere benutting van nutriënten en minder stikstofverlies.
Een logische stap richting de toekomst
Melkveehouders staan voor de uitdaging om meer rendement uit beschikbare grondstoffen te halen, terwijl tegelijkertijd aandacht wordt gevraagd voor emissies en duurzaamheid.
De wetenschappelijke onderzoeken laten zien dat individueel voeren kan bijdragen aan beide doelen. Door iedere koe te voeren naar haar eigen behoefte ontstaat een betere balans tussen melkproductie, voerefficiëntie, nutriëntenbenutting en bedrijfsrendement.
Individueel voeren is daarmee niet alleen een technologische ontwikkeling, maar vooral een praktische manier om meer uit iedere koe én iedere kilo krachtvoer te halen.
Bronnen
Gebaseerd op wetenschappelijke publicaties van Bach (2014), Souza et al. (2022), Campos et al. (2023), Morey et al. (2023), Dida et al. (2024) en Martins & Hristov (2026).
